Запрашаем у Art-кавярню MALDZIS з Міколам Волкавым

17 верасня ў Варшаве. Тэма: “Паміж вобразам і рэальнасцю: гравюра Берасця XVII ст.”

Запрашаем на Арт-кавярню №2

17 верасня ў Варшаве адбудзецца новая Art-кавярня MALDZIS. Гэтым разам з беларускім гісторыкам Міколам Волкавым. Тэма: “Паміж вобразам і рэальнасцю: у чым каштоўнасць гравюры Берасця з кнігі Самуэля Пуфендорфа XVII ст.”

Гэта адзіная дэталёвая выява старога Берасця. Горад знеслі ў XIX стагоддзі, каб пабудаваць на яго месцы Берасцейскую крэпасць, і ўсё, што мы ведаем пра яго выгляд, мы ведаем адсюль. Ініцыятыва MALDZIS набыла гравюру на аўкцыёне ў Польшчы на сродкі мецэнаткі Дар’і Сліж; у будучыні яна будзе перададзеная ў Музей гісторыі горада Брэста як грамадскі падарунак.

На сустрэчы гравюру можна будзе ўбачыць уласнымі вачыма.

Пра што размова

У траўні 1657 года пад Берасцем стаяла іншаземнае войска: шведы разам з венграмі і казакамі. Сярод іх быў Эрык Дальберг – шведскі вайсковы інжынер, архітэктар і мастак.

Пазней яго малюнкі леглі ў аснову вялікай кнігі пра тую вайну, якую выпусціў шведскі барон Самуэль фон Пуфендорф. У кнізе 115 гравюр, і Берасце сярод іх – адзіны горад з сённяшняй Беларусі.

Дальберг сапраўды быў пад Берасцем: ён нават змясціў сябе на малюнку, вершнікам унізе. Сам арыгінальны малюнак для гравюры быў створаны Дальбергам недзе каля 1660 года па замалёўках і ўспамінах.

Дык вось: гэта не здымак з натуры. А колькі ў гравюры дакладнага Берасця і колькі – таго, як мастак яго склаў, каб падкрэсліць ваенную славу шведаў, і ёсць пытанне лекцыі.

Пытанне не пустое. Іншай дэталёвай выявы старога Берасця няма – горад знеслі. Значыць, усё, што мы наогул кажам пра тое, як ён выглядаў, мы кажам з гэтай гравюры. Стары малюнак заўсёды выглядае пераканаўча. Пытанне ў тым, што менавіта ён даказвае.

Гравюра “Горад і замак Берасце Літоўскае” (арыгінальная назва “Urbs et Castellum Brestzie Litewski”), выдадзеная ў 1696 годзе ў Нюрнбергу.

Пра спікера

Мікола Волкаў – кандыдат гістарычных навук, навуковы супрацоўнік Інстытута гісторыі Польскай акадэміі навук.

Беларускі гісторык, найлепшы спецыяліст па гісторыі фартыфікацыі, ваеннай справы і ўрбаністыцы Вялікага Княства Літоўскага. У сваёй працы значную ўвагу надае вывучэнню іканаграфічных крыніц – планаў і выяў гарадоў і замкаў XVI–XVIII стагоддзяў.

За гэтым стаіць рэч простая: любоў да замкаў. Да 2020 года Мікола Волкаў шмат уключаўся ў пытанні аднаўлення замкаў у Беларусі і часам адкрыта крытыкаваў тое, як іх рэстаўруюць. Пачалося ўсё з Мірскага замка ў 2012 годзе, а самая вядомая гісторыя выйшла з Гарадзенскім замкам. Сам ён тлумачыць гэта проста: хацелася, каб замкі аднаўлялі прафесійна і з павагай да гісторыі.

Пра тое, як чытаць старую выяву, ён ведае не з тэорыі.

Дэталі

Дата: 17 верасня 2026 года, чацвер

Час: 18:30

Месца: Moss Cafe, Józefa Sierakowskiego 5/u7, Варшава

Мова: беларуская

Пасля лекцыі – размова і пытанні да спікера. Колькасць месцаў абмежаваная.

Квіткі

Early bird – 60 zł, да 10 верасня 

Стандартны – 80 zł 

Калекцыйны – 150 zł: плюс падарункавая копія гравюры, такіх квіткоў 7.

Пра Art-кавярню

Art-кавярня MALDZIS – наш новы праект, накіраваны на вяртанне беларускай культурнай спадчыны ў грамадскую свядомасць. Мы шукаем артэфакты, якія належаць беларускай культуры, каб вярнуць іх Беларусі. А перш чым яны знойдуць свой шлях дадому, мы расказваем іх гісторыі вам – праз прэзентацыі і адкрытыя размовы.


Іншыя навіны